Teatr nie istniałby bez… publiczności!

Często nie doceniamy roli widowni. Wydaje się, że jest to tylko dodatek do środowiska teatralnego, a jego wyłączną rolą jest docenianie wysiłków aktorów. Jak się okazuje, widownia ma ogromny wpływ na wiele kwestii, które mają tam miejsce, więc w tym artykule chciałabym zgłębić tezę postawioną w tytule.

Pochodzenie wyrazu

Czy kiedykolwiek zastanawiałeś/aś się, jakie jest pochodzenie słowa ‘teatr’? Zaskoczeniem nie będzie fakt, że wywodzi się ze starogreckiego θέατρον (theatron), które oznacza ‘miejsce zgromadzeń, widownię’. Sam ten rzeczownik pochodzi od czasownika θεάομαι (theaomai) – oglądać, patrzeć. Pokazuje to nam, że esencją teatru jest oglądanie, patrzenie, obserwacja. Można zauważyć istotę roli osób, które oglądają sztukę ukrytą w etymologii tego pojęcia.

 Starożytna Grecja – jak to się wszystko zaczęło

Jak wiemy, zachodni teatr wywodzi się z państwa-miasta Aten. Był on bardzo ważnym elementem greckiej kultury – cała koncepcja została stworzona na podstawie świąt poświęconych Dionizosowi (który był bogiem wina, płodności itd.), które nazywane były Dionizjami. Powstały trzy gatunki dramatu – komedia, tragedia oraz dramat satyrowy. Widownia odgrywała ważną rolę w starogreckim teatrze. Uczęszczanie do tego miejsca postrzegane było jako szczególna część posiadania obywatelstwa (kolejnego pojęcia, które powstało właśnie tam). Publiczność nie kryła swoich opinii – jeśli zgromadzonym nie podobała się sztuka, powstawała wrzawa oraz rzucano owocami. Niektóre z przedstawień nie powstałyby bez ludzi – bogaci obywatele często sponsorowali teatry w zamian za ulgę od podatków.

 Cały świat to scena…

 Czy kiedykolwiek dostrzegłeś/aś że zachowujesz się inaczej w towarzystwie różnych grup ludzi? Metafora teatru (wyrażona w powyższym cytacie Szekspira w jego sztuce ,,Tak jak wam się podoba”) obecna jest w socjologicznej perspektywie zwanej szkołą dramaturgiczną, która zajmuje się relacjami ludzkimi na niewielką skalę. Według tej teorii są one oparte między innymi na miejscu, czasie oraz publiczności. Jako że ludzkie życie postrzegane jest jako teatr, osoba która wykonuje czynność jest ,,aktorem”, który musi zaprezentować się bazując na odpowiednich normach czy przekonaniach. Głównym celem jest zdobycie uznania ,,publiczności”, aby widziała ową osobę w dokładnie taki sposób, w jaki by sobie tego życzyła. Teoria ta sugeruje, że ludzka osobowość nie jest stała, zmienia się w zależności od osób, które w danym momencie nas otaczając. Dlatego, według tej perspektywy, ,,widownia” może mieć wpływ na to, jak zachowujemy się publicznie.

Teatr współczesny 

Rola publiczności zmieniała się na przestrzeni wieków – aktualnie, widownia może być zaprezentowana na szerokim spektrum, od zaangażowania w sztukę do bycia biernym widzem. Niezależnie od tego, nadal jest kluczową częścią teatru. Misją współczesnych aktorów jest obudzenie emocji w publiczności, aby byli zaintrygowani tym, co dzieje się na scenie, by podążali za historią bohaterów oraz żeby skłoniła ich do przemyśleń o możliwym głębszym znaczeniu sztuki. W dzisiejszych czasach wiele różnych pomysłów przewija się przez deski teatru – od lekkich komedii, do przedstawień, które pokazują ważne kwestie społeczne.

W każdym wypadku widownia jest tym, dla kogo to wszystko istnieje.

 

Podsumowując, publiczność pełni ogromnie ważną rolę w teatrze. Reakcje widzów, ich opinie, czy nawet krytyka są istotne w ulepszaniu każdego elementu przy  produkcji przedstawień. Zarówno oglądanie sztuk jak i udział w nich może być budujący. Teatr może być też pomocą przy rozwoju osobistym lub zawodowym, a nawet może pomóc znaleźć pracę. Więcej o tym na stronie międzynarodowego projektu Master the Act, współfinansowanego przez program Unii Europejskiej Erasmus+:

https://mastertheact.eu/

 

Źródła:

http://www.sarahgrochala.com/ancient-greek-theatre

https://en.wiktionary.org/wiki/theatre

https://en.wikipedia.org/wiki/Dramaturgy_(sociology)

https://howlround.com/activating-audience

Linki

Strona projektu

Master the Act - Strona Główna

Logo projektu

Logo MtA

Finansowanie

Finansowanie Erasmus+

Fundacja ARTeria
ul. Gajowa 9, 41-807 Zabrze
Polska

KRS 0000269041
Regon 240600010
NIP 6482618597

© Fundacja ARTeria