Kultura w transformacji – od inspiracji do działania
Luty pokazał w praktyce, jak bardzo sektor kultury i kreatywny znajduje się dziś na styku kilku równoległych transformacji – cyfrowej, zielonej i społecznej. Dla Fundacji ARTeria był to miesiąc wyjątkowo intensywny, ale przede wszystkim pełen spotkań, które nie ograniczały się do diagnoz, lecz koncentrowały się na konkretnych rozwiązaniach i narzędziach.
Rozpoczęliśmy nowy projekt Civic Heritage Quest, który łączy dziedzictwo kulturowe z grywalizacją i technologią, odpowiadając na realne wyzwanie angażowania młodego pokolenia. Prowadziliśmy seminarium o kompetencjach cyfrowych dla sektora kreatywnego, gdzie sztuczna inteligencja była analizowana nie tylko jako narzędzie, ale także jako wyzwanie etyczne i środowiskowe. Uruchomiony GreenCCircle HUB pokazał z kolei, jak można przełożyć cele zrównoważonego rozwoju na konkretne działania i decyzje w codziennej praktyce.
Byliśmy także obecni w kluczowych europejskich debatach – od rozmów o przyszłości polityki kulturalnej UE w Brukseli, przez dyskusje o transferze kompetencji i trwałości projektów w Stuttgarcie, po wizyty studyjne w Estonii i Finlandii, które pokazały, jak systemowo wdrażać cyfryzację i innowacje w edukacji. Wspólnym mianownikiem tych doświadczeń było jedno: potrzeba łączenia wiedzy, kompetencji i współpracy ponad sektorami.
Kończymy luty z konkretnymi inspiracjami, nowymi partnerstwami i przekonaniem, że zmiana w sektorze kultury dzieje się dziś przede wszystkim poprzez praktykę, a o tym, jak przekładamy te doświadczenia na nasze działania, przeczytacie poniżej.
Wenancjusz Ochmann
wiceprezes Fundacja ARTeria
LUTY 2026
Civic Heritage Quest – rozpoczynamy nowy projekt
1 lutego 2026 r. rozpoczęliśmy realizację nowego projektu – Civic Heritage Quest. To projekt skierowany do młodzieży oraz edukatorów, którego celem jest zwiększenie zaangażowania w dziedzictwo kulturowe poprzez narzędzia cyfrowe i nauczanie oparte na mechanizmach gier.
Projekt tworzy angażujące doświadczenia edukacyjne w formie questów – zarówno terenowych, opartych na geolokalizacji, jak i wirtualnych, dostępnych online. Uczestnicy poznają dziedzictwo poprzez narrację, zagadki i interaktywne wyzwania, rozwijając przy tym kompetencje cyfrowe, społeczne i obywatelskie.
W ramach projektu powstanie aplikacja mobilna i platforma internetowa z materiałami edukacyjnymi, modułami tematycznymi i tutorialami wspierającymi pracę z młodzieżą. Równolegle prowadzone będą szkolenia dla edukatorów z zakresu tworzenia treści cyfrowych i pracy metodą questów.
Projekt łączy edukację kulturową z innowacją cyfrową, wspierając aktywne obywatelstwo, dialog międzykulturowy oraz poczucie tożsamości. Dzięki modelowi hybrydowemu i współpracy międzynarodowej oferuje skalowalne i dostępne rozwiązanie dla edukacji kulturowej w Europie.
Więcej o projekcie wkrótce!
Digital Skills for Creative
16 lutego zespół Fundacji ARTeria poprowadził mini-seminarium w ramach projektu GreenCCircle pt. „Digital Skills for Creative Professionals”. Spotkanie koncentrowało się na roli sztucznej inteligencji w sektorze kultury i przemysłów kreatywnych, które coraz wyraźniej podlegają procesom cyfrowej transformacji. W trakcie seminarium omówiono, czym jest AI oraz jakie wyzwania – etyczne, prawne i ekonomiczne – wiążą się z jej wykorzystaniem w obszarze sztuki i designu. Dyskusja dotyczyła również tego, czy AI stanowi zagrożenie dla pracy twórczej, czy raczej otwiera nowe możliwości jej rozwoju, a także jakie są środowiskowe konsekwencje jej upowszechniania.
Uczestnicy mieli okazję przeanalizować potencjał wykorzystania AI w swojej własnej praktyce zawodowej, zastanawiając się nad tym, czy może ona realnie wspierać proces twórczy oraz jak korzystać z niej w sposób świadomy i odpowiedzialny. Seminarium stało się przestrzenią do refleksji nad przyszłością kreatywności w erze cyfrowej oraz nad rozwojem kompetencji cyfrowych w sposób zrównoważony. Wydarzenie zostało zorganizowane przez South-Eastern Finland University of Applied Sciences, Xamk (Finlandia), w ramach serii mini-seminariów Academy GreenCCircle.
To oraz pozostałe mini seminaria są dostępne w GreenCCircle Academy. Zapraszamy!
GreenCCircle Hub – zapraszamy!
GreenCCIrcle HUB został uruchomiony jako nowa europejska przestrzeń wiedzy dla profesjonalistów sektora kultury i kreatywnego, którzy chcą aktywnie działać na rzecz bardziej zrównoważonej przyszłości. Dla Fundacji ARTeria HUB stanowi kluczowy element realizacji misji polegającej na przekładaniu założeń polityki zrównoważonego rozwoju na praktyczne narzędzia możliwe do zastosowania w codziennej pracy. Platforma łączy konkretne rozwiązania, ramy działania oraz studia przypadków, odpowiadając na istniejącą lukę między celami strategicznymi UE a realiami praktyki twórczej.
Istotnym wyróżnikiem HUB-u jest jego współtwórczy charakter – został rozwinięty w oparciu o doświadczenia Living Labs oraz współpracę międzysektorową w różnych krajach Europy, integrując perspektywy twórców, edukatorów, badaczy i decydentów. Dzięki temu stanowi narzędzie wspierające długofalowy rozwój kompetencji w obszarze zrównoważonego rozwoju oraz wymianę wiedzy między środowiskami. Niezależnie od obszaru działania – sektora kultury, designu, sektora audiowizualnego, dziedzictwa, edukacji czy polityki – HUB wspiera podejmowanie świadomych decyzji, rozwój współpracy oraz realny wpływ na transformację sektora.
Platforma jest dostępna pod adresem https://hub.greenccircle.eu/, a użytkownicy mogą również współtworzyć jej zasoby, dodając własne materiały i dobre praktyki poprzez formularz: https://hub.greenccircle.eu/hub-submission/.
Annual Policy Conversation 2026 w Brukseli
Annual Policy Conversation 2026 było jednym z kluczowych wydarzeń poświęconych polityce kulturalnej, łączącym decydentów UE z przedstawicielami sektora kultury, dziedzictwa oraz społeczeństwa obywatelskiego. Spotkanie odbyło się 3 lutego 2026 roku w Brukseli, w istotnym momencie dla Europy – w trakcie negocjacji budżetu UE na lata 2028–2034, definiowania nowych priorytetów strategicznych oraz wdrażania inicjatywy Culture Compass, czyli nowej ramy dla polityki kulturalnej UE.
Dyskusje koncentrowały się na przyszłym wsparciu dla kultury i dziedzictwa w ramach budżetu unijnego, roli programu AgoraEU (obejmującego obszary kultury, mediów, praw i wartości) oraz znaczeniu społeczeństwa obywatelskiego w kształtowaniu polityk publicznych. Ważnym wątkiem była także analiza potencjału Culture Compass for Europe jako narzędzia odpowiadającego na współczesne wyzwania europejskie, w tym potrzebę wzmacniania demokracji.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele kluczowych instytucji i organizacji, m.in. Bozar, European Cultural Foundation, Parlamentu Europejskiego oraz Komisji Europejskiej. Istotnym elementem była również otwarta agora, umożliwiająca bezpośredni dialog z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego. Fundacja ARTeria, jako członek Culture Action Europe od 2010 roku, aktywnie uczestniczy w tego typu debatach, angażując się w rozwój polityk kulturalnych na poziomie europejskim.
Transferability Conference w Stuttgarcie
4 lutego 2026 r. w Stuttgarcie odbyła się międzynarodowa Transferability Conference – wydarzenie poświęcone temu, jak skutecznie przekładać rezultaty projektów na realną zmianę społeczną, gospodarczą i środowiskową oraz jak rozwijać kompetencje wspierające zieloną, cyfrową i kreatywną transformację Europy. Konferencja zgromadziła przedstawicieli instytucji publicznych, organizacji pozarządowych, sektora kreatywnego, MŚP oraz projektów europejskich, tworząc przestrzeń do dyskusji, wymiany doświadczeń i budowania współpracy.
W centrum debat znalazły się kwestie transferu wiedzy i narzędzi do użytkowników końcowych – w tym sektora kreatywnego, turystyki i społeczności lokalnych – a także rola nowych kompetencji w odpowiadaniu na wyzwania transformacji. Uczestnicy analizowali, jak zapewnić trwałość rezultatów projektów oraz jak budować ich długofalowy wpływ po zakończeniu finansowania, uwzględniając również perspektywę odbiorców i ich realne potrzeby.
Anna Ochmann wzięła udział w panelu „Emerging skills for Green, Digital & Creative futures”, poświęconym kluczowym kompetencjom przyszłości, takim jak kompetencje zielone, cyfrowe, interdyscyplinarna kreatywność czy umiejętności wspierające zrównoważony rozwój. Równolegle Wenancjusz Ochmann aktywnie promował projekty realizowane przez Fundację ARTeria – Green CCircle, AI4CREATIVITY oraz YOUR.AI – pokazując, w jaki sposób łączą one innowacje technologiczne, kreatywność i zrównoważony rozwój w praktyce.
Istotnym elementem programu była również sesja „8 Projects – 8 Skill Pathways”, podczas której zaprezentowano projekt Green CCircle jako przykład skutecznego rozwijania zielonych kompetencji w sektorze kreatywnym. Program konferencji obejmował keynote’y, panele dyskusyjne, prezentacje projektów oraz głos interesariuszy, tworząc spójny obraz wyzwań i kierunków rozwoju kompetencji w Europie.
Best Practices in Digital Pedagogy and AI in Finland and Estonia
W dniach 10-13 lutego 2026 r. odbyło się międzynarodowe wydarzenie „Best Practices in Digital Pedagogy and AI in Finland and Estonia”, poświęcone nowoczesnym podejściom do edukacji cyfrowej i wykorzystania sztucznej inteligencji. W ramach wydarzenia odbył się cykl seminariów z udziałem przedstawicieli 12 krajów, w tym ekspertów z edukacji szkolnej i sektora VET.
W spotkaniu uczestniczyła Anna Ochmann, prezeska Fundacji ARTeria. Dyskusje koncentrowały się na modelach edukacyjnych Finlandii i Estonii. Finlandia zaprezentowała system oparty na równości, bezpłatnym dostępie do edukacji oraz wysokim poziomie autonomii i zaufania do nauczycieli. Estonia natomiast potwierdziła swoją pozycję lidera cyfryzacji, z pełną dostępnością usług publicznych online, wysokimi wynikami edukacyjnymi oraz systemowym wdrażaniem kompetencji cyfrowych i AI w szkołach.
Wydarzenie pokazało spójny model rozwoju edukacji oparty na wysokiej jakości kształcenia, profesjonalizmie nauczycieli oraz systemowym podejściu do innowacji. Spotkania stanowiły istotną przestrzeń wymiany doświadczeń i dostarczyły konkretnych wniosków dla dalszej współpracy międzynarodowej w obszarze edukacji i kompetencji cyfrowych.
Sztuczna inteligencja i kreatywność – gdy spotykają się wyobraźnia i algorytmy
Zapraszamy na spotkanie podsumowujące realizację projektu AI4CREATIVITY.
To była wyjątkowa podróż, podczas której temat sztucznej inteligencji stał się ważną częścią naszej codziennej pracy na rzecz artystów i przedstawicieli branż kreatywnych, a ARTeria stała się uznaną organizacją ekspercką w tej dziedzinie na poziomie UE.
We współpracy z ACM STUDIO zapraszamy na spotkanie w niedzielę, 15 marca o 16:00, aby omówić, w jaki sposób sztuczna inteligencja zmienia naszą artystyczną i twórczą rzeczywistość.
Drugi Local Living Lab Green CCircle
Zapraszamy na drugie spotkanie Local Living Labs projektu Green CCircle, które odbędzie się 14 marca 2026 r. w pracowni artystycznej ACM w Gliwicach. Tym razem skupimy się na dyskusji o tym, jak artyści i przedstawiciele branż kreatywnych mogą realnie wpływać na zieloną transformację.
Podczas spotkania uczestnicy będą mieli okazję zapoznać się z założeniami Green Circle Academy oraz HUB-u, które wspierają rozwój kompetencji i współpracy na rzecz zrównoważonej transformacji sektora kultury.
Spotkanie poprowadzi Wenancjusz Ochmann. Inspiracyjnie zapraszamy na filmik podsumowujący pierwsze spotkanie, także zorganizowane w Gliwicach: https://youtu.be/wnhZEkxhlcM
YOUR.AI dla osób pracujących z młodzieżą
Udostępniamy bezpłatne materiały oraz kurs, które pomagają lepiej zrozumieć sztuczną inteligencję i świadomie wykorzystywać ją w pracy edukacyjnej i kreatywnej. Przygotowane przez nas przewodniki, narzędzia i inspiracje zostały opracowane z myślą o osobach pracujących z młodymi ludźmi – łączą wiedzę teoretyczną z konkretnymi przykładami zastosowań.
Szczególną uwagę warto zwrócić na kurs AI, który wspiera rozwój kompetencji cyfrowych, przybliża etyczne aspekty wykorzystania sztucznej inteligencji oraz pomaga projektować angażujące działania i warsztaty dla młodzieży.
W najbliższym czasie zostanie także uruchomieny kursu AI dedykowanego artystom i twórcom. Warto śledzić nasze działania, aby być na bieżąco!
Empowering Youth Talents – pierwsze spotkanie partnerstwa w Poslce
Spotkanie inaugurujące realizację projektu Empowering Youth Talents odbędzie się w Stacji Kultury Miejskiego Ośrodka Kultury i Sztuki w Pyskowicach w dniach 16–18 marca 2026 r.
Będzie to nie tylko okazja do osobistego poznania się partnerów projektu, ale przede wszystkim do omówienia jego struktury, celów i grup docelowych, a także zaplanowania najbliższych działań i rezultatów. Uczestnicy skoncentrują się na kluczowych założeniach metodologicznych, analizie kompetencji niezbędnych młodym ludziom w rozwijaniu pasji i zainteresowań w sektorze kultury i kreatywnym oraz na wykorzystaniu escape roomów i grywalizacji jako narzędzi edukacyjnych.
Kolejne spotkanie planowane jest w Turynie w grudniu tego roku. Do tego czasu partnerzy będą pracować nad pierwszymi rezultatami projektu: “Empowering Youth Creativity – The Talent Transformation Handbook” oraz “Escape rooms for the development of competences in CCIs – Exploring the Intersection of Arts and Gamification handbook”.
Research careers beyond borders: 30 years of the MSCA
Międzynarodowa konferencja „Research careers beyond borders: 30 years of the MSCA” odbędzie się w dniach 22-25 kwietnia 2026 r. w Brukseli. W wydarzeniu udział weźmie Anna Ochmann, prezeska Fundacji ARTeria oraz członkini Marie Curie Alumni Association (MCAA).
MCAA Annual Conference stanowi jedno z kluczowych forów wymiany wiedzy pomiędzy środowiskiem naukowym, decydentami oraz praktykami innowacji, koncentrując się na przyszłości badań i mobilności naukowej w Europie. Marie Curie Alumni Association to międzynarodowa organizacja non-profit zrzeszająca osoby, które obecnie korzystają lub korzystały z finansowania w ramach programu Marie Skłodowska-Curie Actions (MSCA).
Społeczność MCAA obejmuje badaczy i profesjonalistów na różnych etapach kariery, reprezentujących różne dyscypliny i sektory. Choć członków łączy doświadczenie badawcze, ich ścieżki zawodowe często rozwijają się również poza środowiskiem akademickim. Stowarzyszenie wspiera tę różnorodność, oferując możliwości rozwoju zawodowego, budowania sieci kontaktów oraz działań rzeczniczych, wzmacniających długofalowy wpływ programu MSCA. MCAA zostało powołane przy wsparciu Komisji Europejskiej, jednak jego działalność opiera się w dużej mierze na zaangażowaniu członków i oddolnym modelu współpracy.
W ramach MCAA Anna Ochmann działa w dwóch grupach roboczych: zajmujących się rozwojem zrównoważonych praktyk badawczych oraz rolą sztucznej inteligencji w badaniach. W tym kontekście 24 lutego 2026 r. uczestniczyła w sesji poświęconej aktualizacji MSCA Green Charter oraz dalszym kierunkom jego wdrażania w politykach badawczych UE, a 27 lutego 2026 r. wzięła udział w spotkaniu grupy roboczej AI w badaniach pod hasłem „The (Hidden) Cost of AI”, dotyczącym środowiskowych, ekonomicznych i społecznych kosztów rozwoju sztucznej inteligencji oraz ich implikacji dla systemu badań i innowacji.
Udział w konferencji MCAA 2026 będzie kolejnym etapem rozwijania międzynarodowej współpracy Fundacji ARTeria na styku badań, polityk publicznych oraz praktyk kulturowych.
Re|Shaping Policies for Creativity – Addressing culture as a global public good
Fundacja ARTeria weźmie udział w pierwszym w 2026 roku spotkaniu z cyklu ENCATC Talks, organizowanym we współpracy z FEDORA. Wydarzenie poświęcone będzie globalnemu raportowi UNESCO Re|Shaping Policies for Creativity – Addressing culture as a global public good, który analizuje wdrażanie Konwencji z 2005 roku oraz przedstawia aktualne dane, trendy i rekomendacje dla sektora kultury i kreatywnego.
Spotkanie odbędzie się 20 marca 2026 r. i skoncentruje się na jednym z kluczowych zagadnień raportu – statusie oraz warunkach pracy artystów i profesjonalistów sektora CCS. Dyskusja dotyczyć będzie m.in. roli badań i danych w kształtowaniu polityk kulturalnych oraz wzmacnianiu ekosystemów kreatywnych w kontekście wyzwań przyszłości.
W wydarzeniu udział wezmą eksperci zaangażowani w tworzenie raportu oraz przedstawiciele sektora, a spotkanie będzie moderowane przez przedstawiciela ENCATC. To pierwsze z serii spotkań przygotowujących do kongresu ENCATC w Nicei, poświęconego roli artystów i profesjonalistów sektora kreatywnego w zmieniającym się świecie.
Udział w tym wydarzeniu stanowi dla Fundacji ARTeria kolejną okazję do włączenia się w europejską debatę na temat polityk kulturalnych oraz wzmacniania roli sektora CCS w kontekście zrównoważonego rozwoju i transformacji społecznych.
Resilient Ties | Odporne więzi
Konferencja Resilient Ties | Odporne więzi – Europejska konferencja liderów i liderek kultury odbędzie się w dniach 19–20 maja 2026 r. w NCK – Centrum św. Jana w Gdańsku. Wydarzenie poświęcone będzie pytaniom o to, jak budować odporność społeczną i kulturową w czasach niepewności oraz jaką rolę może odgrywać kultura w tworzeniu trwałych relacji między ludźmi, instytucjami i regionami Europy.
Konferencja jest organizowana przez Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku w ramach programu Satellite BEYOND sieci Culture Action Europe (CAE), we współpracy z Polskim Hubem CAE oraz partnerami z Europy Środkowo-Wschodniej. Spotkanie przyjmie formułę zaprojektowaną specjalnie z myślą o jakości dialogu, dostępności i dobrostanie uczestników, a program obejmie debaty, warsztaty, działania artystyczne i performatywne oraz przestrzeń do nieformalnej wymiany doświadczeń.
Wśród głównych tematów znajdą się m.in. kultura i wellbeing, wykorzystanie sztucznej inteligencji w pracy twórczej i instytucjonalnej, zielona transformacja sektora kultury, wolność wypowiedzi artystycznej oraz rola instytucji kultury w budowaniu spójności społecznej. Istotnym elementem będą również warsztaty foresightowe i praca nad scenariuszami przyszłości kultury w regionie.
Fundacja ARTeria, jako członek sieci Culture Action Europe i Polish HUB CAE, będzie zaangażowana w przygotowanie wydarzenia oraz współtworzenie tej międzynarodowej przestrzeni dialogu i współpracy. Szczegółowy program konferencji zostanie ogłoszony wkrótce.
” … fotografia umierała już kilka razy. Gdy Kodak przedstawił swój aparat dla amatorów, gdy popularyzował się format 35 mm czy też – i tej śmierci byłem świadkiem – gdy fotografia cyfrowa wypierała tradycyjną. Kolejna śmierć podobno następuje teraz gdy algorytmy i tzw. sztuczna inteligencja zalewa przestrzeń cyfrową obrazami generatywnymi. (…) ale czy na pewno?”
Więcej w artykule dr Rafała Siderskiego, artysty wizualnego i wykładowcy akademickiego, który napisał specjalnie dla projektu AI4CREATIVITY.
Artykuł dostępny w języku polskim, angielskim, hiszpańskim, włoskim, francuskim i słowackim:
„Żyjemy w kulturze. Dosłownie. Kultura wpływa bezpośrednio na nasz zestaw wartości, norm, przekonań i wzorców zachowania. Na to jak się witamy, co jemy, jak się ubieramy. Na styl komunikacji czy sposób wyrażania emocji. Kultura kształtuje sposób postrzegania świata, podejście do autorytetów czy relacje społeczne, a różnice te stają się szczególnie widoczne w sytuacjach współpracy z osobami z różnych środowisk kulturowych” – zapraszamy do zapoznania się z artykułem Wenancjusza Ochmanna inspirowanego doświadczeniami z międzynarodowych warsztatów muzycznych.
Link do artykułu, który powstał w ramach międzynarodowego projektu Mediate Your Future poniżej (dostępny w wersji językowej polskiej, angielskiej, francuskiej i włoskiej)
„Sto lat temu Claude Monet spędzał długie miesiące, obserwując światło padające na stogi siana na polu. Przyglądał się im o świcie i o zmierzchu, we mgle i w pełnym słońcu, w różnych porach roku. Sam akt malowania był czasochłonny, lecz kluczowa praca odbywała się jeszcze przed dotknięciem płótna – w uważnym patrzeniu. (…) Narzędzia oparte na sztucznej inteligencji nie zlikwidowały pracy twórczej, lecz przesunęły jej ciężar. W tradycyjnym procesie artyści poświęcali czas na wykonanie, dziś coraz więcej czasu zajmuje selekcja i ocena. Ludzką rękę zastąpiło ludzkie oko”
Więcej w inspirującym i ważnym dla zrozumienia zmiany w procesie twórczym artykule Ivy Wei (UK), napisanym specjalnie dla naszego projektu AI4CREATIVITY pod przewrotnym tytułem „Dlaczego Twoje najlepsze dzieło sztuki stworzone przy użyciu sztucznej inteligencji może potrzebować snu”
Artykuł dostępny w języku polskim, angielskim, francuskim, włoskim, słowackim i hiszpańskim.
