Nowy rok otwiera przed ARTerią przestrzeń świeżego początku – pełnego współpracy, zaufania i wspólnej troski o kulturę, którą razem kształtujemy. To moment, w którym z radością patrzymy w przyszłość i wzmacniamy to, co łączy nas najmocniej.
Minione miesiące były czasem dynamicznych zmian i twórczego rozwoju. W 2025 roku wspieraliśmy lokalne środowiska, zacieśnialiśmy europejskie partnerstwa i realizowaliśmy inicjatywy, które realnie wpływają na sektor kultury i kreatywności. Każdy z tych kroków budował fundament pod to, co przed nami.
W 2026 rok wchodzimy z nową energią i wyraźną wizją. Wracamy do regularnego newslettera, a już wkrótce uruchomimy ARTeria Academy – otwartą przestrzeń wiedzy, narzędzi i doświadczeń powstających w ramach naszych programów i projektów międzynarodowych. To miejsce stworzone z myślą o artystach i osobach kreatywnych, które chcą świadomie rozwijać swoją drogę zawodową.
Ten rok ma dla nas szczególne znaczenie – Fundacja ARTeria świętuje swoje 20-lecie. Z tej okazji przygotowaliśmy bogaty program działań: projekty, badania, wydarzenia oraz nowe inicjatywy, które będziemy odkrywać przed Wami krok po kroku.
Z optymizmem patrzymy przed siebie, pozostając wierni naszym wartościom: krytycznemu myśleniu, inspirowaniu do działania, łączeniu ludzi i odważnemu eksperymentowaniu.
Dziękujemy, że jesteś z nami i współtworzysz tę historię.
Do zobaczenia w kolejnych odsłonach ARTerii 💛
Wenancjusz Ochmann
wiceprezes Fundacji ARTeria
STYCZEŃ 2026
REACT – zakończenie projektu
W styczniu kończymy realizację projektu REACT, poświęconego dostępności w kulturze i świadomemu projektowaniu doświadczeń kulturalnych otwartych dla wszystkich. Projekt potwierdził, że dostępność to proces wymagający współpracy, wiedzy i konsekwentnych działań na poziomie lokalnym i europejskim. 18 stycznia w Ratuszu w Pyskowicach oraz Centrum Wystawienniczym MOKiS odbyło się wydarzenie podsumowujące projekt „Kolej łączy. Dostępność otwiera. Pyskowice i wystawy bez barier”. Spotkanie, łączące lokalną perspektywę z europejskimi rozwiązaniami, pokazało, że wystawy bez barier wzmacniają kulturę jako przestrzeń dialogu i integracji społecznej.
Dziękujemy MOKiS Pyskowice oraz Stacji Pyskowice za znakomitą współpracę!
Creative Pact for Skills
W styczniu wzięliśmy udział w plenarnym spotkaniu Large-scale Skills Partnership for the Cultural and Creative Industries (LSP CCI – Creative Pact for Skills). Wydarzenie było okazją do rozmów o priorytetach rozwoju kompetencji w sektorach kultury i kreatywnych w Europie – od zielonej i cyfrowej transformacji, przez przedsiębiorczość, po innowacje międzysektorowe i współpracę regionalną. Fundacja ARTeria, jako członek Creative Pact for Skills, aktywnie uczestniczy w kształtowaniu przyszłości rozwoju umiejętności w europejskim ekosystemie CCIs. To ważny krok w dalszym wzmacnianiu współpracy, wymiany wiedzy i wspólnych działań na rzecz bardziej odpornego i inkluzywnego sektora kultury.
Empowering Youth Talents – startujemy!
Z dużą energią rozpoczynamy pracę nad pierwszymi dwoma kluczowymi rezultatami projektu, które wyznaczą kierunek dalszych działań i realnie wesprą młode osoby planujące karierę w sektorach kultury i kreatywnych (CCIs). Wychodzimy z założenia, że talent to dopiero początek – dlatego koncentrujemy się na rozwijaniu kompetencji niezbędnych do funkcjonowania w dynamicznym i zmiennym środowisku pracy. W projekcie łączymy edukację, gamifikację i escape roomy, badając, jak nowoczesne narzędzia mogą skutecznie wspierać kreatywność, współpracę, komunikację i zdolność adaptacji młodych twórców. Obecnie pracujemy nad Talent Transformation Handbook oraz praktycznym przewodnikiem po wykorzystaniu escape roomów i gamifikacji w rozwoju kompetencji w CCIs. To dopiero początek – przed nami kolejne etapy i inspirujące rezultaty. Więcej informacji (i strona projektu) wkrótce!
City & Nature – Harmony and Diversity
Czy mieszkając w mieście, wciąż potrafimy dostrzec i poczuć więź z naturą? Projekt „City & Nature – Harmony and Diversity” sięga po literaturę jako narzędzie budowania świadomości ekologicznej, pokazując, że miejskie krajobrazy i natura nie są przeciwieństwami, lecz wzajemnie powiązanymi ekosystemami. W centrum projektu znalazły się obrazy miast i przyrody obecne we współczesnej literaturze krajów Grupy Wyszehradzkiej, które odsłaniają wspólne doświadczenia, wartości i ponadnarodowe tożsamości. Fundacja ARTeria jest partnerem projektu, kontynuując współpracę z Hungarian Literary Authors’ Collecting Society (MISZJE) rozpoczętą w 2024 roku. To kolejny krok w łączeniu kultury, literatury i odpowiedzialności za przyszłość. Więcej informacji wkrótce!
GreenCCircle Academy Mini Seminars
Przed nami rok pełen wiedzy, wymiany doświadczeń i wspólnego uczenia się – szczególnie tam, gdzie kultura spotyka się ze zrównoważonym rozwojem. W lutym zapraszamy na kolejne wydarzenia w ramach serii inspirujących webinarów z europejskimi ekspertami i ekspertkami z obszaru zrównoważonego rozwoju oraz sektorów kultury i kreatywnych. Morning Coffee and Study to swobodna, poranna formuła nauki i networkingu, która pozwala rozwijać zielone kompetencje, strategiczne myślenie, przedsiębiorczość oraz poznawać nowe technologie i możliwości finansowania. Wydarzenia są skierowane do profesjonalistów kultury i kreatywnych, edukatorów, studentów, osób z sektora publicznego oraz wszystkich, którzy chcą łączyć kreatywność ze zrównoważonym rozwojem. Sprawdź lutowe wydarzenia poniżej i dołącz do GreenCCircle Academy:
- Policy&Ethics – 5 lutego 2026 r., godz. 10:00 – 11:30
- Digital innovation – 16 lutego 2026 r., godz. 10:00 – 11:00
- Discover GreenCCIrcle Hub – 25 lutego 2026 r., godz. 11:00 – 12:00
AI4CREATIVITY – odkryj kreatywną stronę sztucznej inteligencji!
Zapraszamy na kurs e-learningowy AI4CREATIVITY, który wprowadza w świat kreatywnej sztucznej inteligencji i jej zastosowań w sztuce. Program łączy wiedzę, praktykę i inspirujące doświadczenia edukacyjne, pokazując, jak AI może wspierać procesy twórcze, a nie je zastępować. Kurs rozpoczyna się wspólnym modułem, który w przystępny sposób wyjaśnia podstawy działania i wykorzystania AI w kreatywności. Następnie uczestnicy i uczestniczki mogą się zagłębić w pięć konkretnych obszarów sztuki, odkrywając, jak nowe technologie mogą poszerzać język artystyczny i otwierać nowe możliwości twórcze. To propozycja dla artystów, osób kreatywnych, edukatorów i wszystkich, którzy chcą świadomie i twórczo pracować z AI. Dołącz do kursu i sprawdź, jak technologia może stać się Twoim kreatywnym partnerem!
YOUR.AI dla osób pracujących z młodzieżą
Zapraszamy do korzystania z bezpłatnych materiałów i kursu, które pomogą zrozumieć sztuczną inteligencję i włączyć ją w codzienną pracę edukacyjną oraz kreatywną. Stworzyliśmy przewodniki, narzędzia i inspiracje z myślą o osobach pracujących z młodymi ludźmi, które łączą teorię z praktycznymi przykładami działań. Szczególnie polecamy kurs AI – to świetny sposób na rozwój kompetencji cyfrowych, zrozumienie etycznych aspektów AI i przygotowanie angażujących warsztatów z młodzieżą w duchu odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii.
Już wkrótce pojawi się także kurs AI dedykowany specjalnie dla artystów i twórców – śledź nas, by być na bieżąco!
Kultura w sercu Europy
3 lutego 2026 r. w Brukseli (Bozar) odbędzie się Cultural Deal for Europe. Annual Policy Conversation – jedno z kluczowych wydarzeń europejskiej debaty o przyszłości kultury. W czasie, gdy trwają prace nad nowym budżetem UE i Culture Compass, inicjatywa Cultural Deal for Europe przypomina, że nie ma przyszłości Europy bez kultury – jako fundamentu demokracji, bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju. Fundacja ARTeria aktywnie włącza się w tę europejską rozmowę.
Transferability Conference – spotkanie o kompetencjach przyszłości
Transferability Conference to międzynarodowe forum poświęcone przenoszeniu umiejętności, wiedzy i dobrych praktyk na styku edukacji, rynku pracy i sektora społecznego. Wydarzenie gromadzi innowatorów, decydentów, naukowców, artystów i przedsiębiorców z całej Europy, skupiając się na realnych sposobach wzmacniania potencjału ludzi i organizacji. W konferencji w Stuttgarcie Anna Ochmann weźmie udział jako prelegentka, a Wenancjusz Ochmann zaprezentuje projekty realizowane przez Fundację ARTeria: GreenCCircle oraz AI4CREATIVITY.
Edukacja w erze sztucznej inteligencji
Anna Ochmann, prezeska Fundacji ARTeria, weźmie udział w międzynarodowych wizytach studyjnych w Estonii i Finlandii, realizowanych pod auspicjami Estońskiej Rady ds. Edukacji i Młodzieży (Harno). Spotkania koncentrują się na dobrych praktykach w edukacji cyfrowej i AI, wzmacnianiu kompetencji liderów i nauczycieli oraz wymianie innowacyjnych metod i narzędzi. Zdobyte doświadczenia wesprą rozwój projektów Fundacji ARTeria związanych ze sztuczną inteligencją – AI4CREATIVITY i YOURAI – oraz kolejne inicjatywy na rzecz odpowiedzialnego i świadomego wykorzystania narzędzi cyfrowych w sektorze kultury i kreatywnym.
Resilient Ties | Odporne więzi
Resilient Ties | Odporne więzi to europejska konferencja liderek i liderów kultury poświęcona budowaniu odporności społecznej i kulturowej w czasach niepewności oraz roli kultury w tworzeniu trwałych więzi między ludźmi instytucjami i regionami Europy. Wydarzenie organizowane w Gdańsku przez Nadbałtyckie Centrum Kultury w ramach programu Satellite BEYOND sieci Culture Action Europe będzie przestrzenią uważnego spotkania dialogu i współpracy. W programie znajdą się debaty warsztaty działania artystyczne oraz wspólna praca nad przyszłością kultury z uwzględnieniem tematów takich jak wellbeing sztuczna inteligencja zielona transformacja wolność artystyczna i rola instytucji kultury Fundacja ARTeria jako część sieci Culture Action Europe i Polish HUB CAE jest zaangażowana w przygotowanie wydarzenia i współtworzenie tej międzynarodowej przestrzeni wymiany. Szczegółowy program ogłosimy wkrótce, zapiszcie datę i bądźcie z nami!
GreenCCircle: od lokalnych laboratoriów do europejskiego wpływu
Rok 2025 był dla projektu GreenCCircle momentem przejścia od idei do praktyki. W całej Europie lokalne i online’owe Living Labs połączyły osoby z sektora kultury i kreatywnego, edukacji, badań i polityk publicznych, aby wspólnie testować i współtworzyć narzędzia na rzecz bardziej zrównoważonego sektora. Dzięki ich zaangażowaniu rozwijaliśmy i udoskonalaliśmy GreenCCircle Academy oraz GreenCCircle HUB przed ich oficjalnym uruchomieniem.
Po serii laboratoriów m.in. w Gliwicach, Dublinie, Materze, Koszycach, Wilnie, Tallinnie i Kouvoli oraz europejskim Living Labie w Wenecji, projekt wchodzi w kolejny etap. Już w najbliższych miesiącach zaprosimy na dwa Local Living Labs organizowane w Polsce, które będą przestrzenią wspólnej pracy nad realnymi wyzwaniami zrównoważonego rozwoju w kulturze i kreatywności. Szczegóły już wkrótce!
Jak zmieniał się sens wystawiania i kolekcjonowania dzieł sztuki — i dla kogo dziś tworzone są wystawy? Polecamy artykuł Anny Ochmann „… i to wszystko oglądają tylko myszy i Ja!”, napisany w ramach projektu REACT – Resources for European Accessible Cultural Tours. To refleksyjna podróż przez historię wystawiennictwa, prowadząca do współczesnych pytań o dostępność, inkluzywność i różnorodne sposoby doświadczania kultury, także z perspektywy osób neuroatypowych.
Jak upowszechniać projekty inaczej niż „standardowo”? W najnowszym numerze magazynu „Europa dla aktywnych” (4/2025) ukazał się artykuł Anny Ochmann, prezeski Fundacji ARTeria, poświęcony niestandardowym podejściom do upowszechniania rezultatów projektów. Tekst ma poradnikowy charakter i nawiązuje m.in. do warsztatów prowadzonych w formie escape roomu podczas seminarium „Echa Erasmusa Plus”, zorganizowanego na zaproszenie Narodowej Agencji. Zachęcamy do lektury całego numeru – pełnego inspiracji i praktycznych wskazówek.
Czy uczniowie powinni uczyć się rysunku, zanim zaczną pracować z narzędziami opartymi na sztucznej inteligencji? Jak i kiedy wprowadzać AI do edukacji artystycznej – i według jakich kryteriów oceniać twórczość wspieraną technologią? To pytania pedagogiczne, filozoficzne i etyczne, które coraz częściej stają przed instytucjami edukacyjnymi. Polecamy artykuł Ivy Wei z Goldsmiths, University of London, napisany specjalnie dla projektu AI4CREATIVITY. Autorka przygląda się temu, kiedy tworzenie obrazów jest procesem uczenia się, dlaczego nadal ważne jest „jak tworzyć”, a nie tylko „co wybrać”, oraz jaką rolę w erze AI pełnią nauczyciele i nauczycielki sztuki.
Najnowszy numerze „Cultural Policy Tracker”, prestiżowego kwartalnika międzynarodowej sieci ENCATC poświęconego badaniom i prognozom w obszarze polityki kulturalnej, zatytułowany jest „Frameworks for the Future” i podejmuje refleksję nad kierunkami rozwoju sektora kultury w Europie. W numerze znalazł się artykuł Anny Ochmann „Wpływ sztucznej inteligencji na sektor kultury i sektor kreatywny. Narzędzie, autor, twórca?”, na temat roli AI w procesach twórczych oraz pytaniom o autorstwo i kreatywność w erze technologii. Zachęcamy do lektury i refleksji nad przyszłością kultury.
Jak połączyć dziedzictwo kulturowe z zaangażowaniem społecznym młodych ludzi? Projekt Mediate Your Future, realizowany przez Fundację ARTeria we współpracy z partnerami z Francji, Belgii i Włoch, pokazuje, że dziedzictwo może stać się żywą przestrzenią dialogu, refleksji i zmiany. Dzięki mediacji kulturowej młode osoby odkrywają lokalną historię, by budować tożsamość, wyrażać wspólne wartości i angażować się w działania obywatelskie. Polecamy artykuł „Od kłótni do książki – jak zostałam pisarką, resercherką i wydawcą w jednym…”, który pokazuje, jak osobista opowieść może przekroczyć granice dialogu i stać się narzędziem edukacyjnym i społecznym.
