A few words from the history of ARTeria… Cued speech and „gestures” (hand signs) – artykuł

Zapraszamy do zapoznania się z artykułem-wspomnieniem autorstwa Wenancjusza Ochmanna „A few words from the history of ARTeria… Cued speech and „gestures” (hand signs)” napisanego w ramach projektu Cued Speech Europa. Artykuł jest dostępny wersji językowej angielskiej i polskiej poniżej, a w wersji językowej angielskiej także na fanpagu Fundacji ARTeria na facebooku (link tutaj). #cuedspeecheuropa

Projekt jest współfinansowany w ramach programu Unii Europejskiej Erasmus+.

We współczesnym świecie, który zadziwia nas mnogością pojęć i zjawisk, wieloznaczność pewnych nazw staje się oczywista. Niemniej jednak często może to prowadzić do ciekawych, a czasami trochę śmiesznych sytuacji. Chciałbym się z Państwem podzielić opisem jednej takiej sytuacji.

W czerwcu 2018 roku prowadziłem w Fundacji ARTeria w Zabrzu kolejne spotkanie w ramach cyklu INSTYTUT IQ – dyskusji nt. wyzwań innowacyjnej edukacji. W lekko wakacyjnych nastrojach dyskutowaliśmy w gronie głownie nauczycielskim na temat „Czy śpiewać każdy może”. Pierwszą część spotkania, wykładowo-teoretyczną, zdominowała trochę nostalgia za czasami, w których przedmiot „muzyka”, „wychowanie muzyczne” lub „śpiew” był obowiązkowy na każdym etapie edukacyjnym w szkołach ogólnokształcących. Co więcej, obejmował nawet w niektórych klasach 2-3 godziny tygodniowo. Konkluzją było też to, że te umiejętności (muzyczne, śpiewania) tracimy często z wiekiem. W drugiej części popołudnia rozpoczęliśmy warsztaty oddechowe, emisyjne i wokalne.

W pokazaniu prostej melodii piosenki dla osób nie czytających nut, jak zwykle w takich sytuacjach, użyłem ruchów ręki mających ułatwić śpiewanie melodii – czyli fonogestyki. Jestem absolwentem Akademii Muzycznej w Katowicach, Wydziału Wychowania Muzycznego z pierwszej połowy lat 90-tych ubiegłego stulecia i fonogestyki używaliśmy na zajęciach z pedagogiki muzycznej wielokrotnie. Było to nierozerwalnie związane z wykorzystaniem metody Zoltana Kodaya w nauczaniu muzyki, zwłaszcza w szkolnictwie ogólnokształcącym. Naszym wykładowcą w tej dziedzinie była wtedy dr Anna Waluga, która kształci pedagogów muzycznych do dnia dzisiejszego obecnie jako profesorka Akademii Muzycznej w Katowicach.

Ale na tym spotkaniu Instytutu IQ zetknąłem się z zupełnie innym znaczeniem pojęcia „fonogesty”. Jedna z uczestniczek, na co dzień zajmująca się prowadzeniem zajęć z logopedii, uświadomiła mi, że używa metody fonogestów (w języku angielskim „cued speech”) w pracy z niedosłyszącymi dziećmi. Na swoich zajęciach mówiąc do swoich podopiecznych równocześnie dłonią, w okolicach ust, pokazuje to co mówi.  Była przekonana o niezwykłej skuteczności tej metody, lecz podczas naszego spotkania wówczas nie było możliwości dłuższego omówienia tego tematu. Obiecaliśmy wrócić do tematu, a nawet zadedykować jedno z kolejnych spotkań tematyce „tych” fonogestów.

Ponieważ Fundacja ARTeria zajmuje się rozwojem i upowszechnianiem innowacyjnych metod  nauczania w różnych dziedzinach edukacji temat fonogestów stał się nam bliski.

Pewnego rodzaju ukoronowaniem tych działań jest realizacja projektu Cued Speech Europa, w którym Fundacja ARTeria wraz z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim jest polskim partnerem.

In world today many concepts and phenomena are referred to by the same words but have completely different meanings. Sometimes, this  can lead to interesting and amusing situations. I would like to share a description of one such situation with you.

In June 2018, I conducted a meeting at the Arteria Foundation in Zabrze as part of the IQ Institute. In a slightly holiday mood, the main topic of the discussion with teachers was „Can everyone sing?” The first part of the meeting, a theoretical lecture, was somewhat nostalgic for the times when the subject „Music”, „Musical Education” or „Singing” was compulsory in every educational stage in general schools. Moreover, it even included 2-3 hours a week in some classes. The conclusion was also that we often lose these skills with age. In the second part, we started breathing, emission and vocal workshops.

In showing the simple melody of the song to people who do not read the notes, as usual in such situations, I used hand movements to facilitate the singing of the melody –”gestures”- hand signs. I am a graduate of the Academy of Music in Katowice, the Department of Music Education from the first half of the 1990s and we used solfege hand signs in music pedagogy classes many times (for each note in the scale we have a different gesture). It was inextricably linked with the use of the Zoltan Kodaya method in teaching music, especially in general education. Our lecturer in this field was then Dr. Anna Waluga, who until today educates music educators as a professor at the Academy of Music in Katowice.

But at this meeting of the IQ Institute there was an encounter with a completely different meaning of the term „gestures”. One of the participants, who conducts speech therapy classes on a daily basis, made me realize that she uses the „Cued Speech” articulatory gestures method in working with hearing impaired children. During her classes she talks to these children and at the same time shows what she is saying with her hand near her mouth. She was very convinced of the effectiveness of this method, but then it was not possible to discuss this topic longer.

Since the Arteria Foundation deals with the development and dissemination of innovative teaching methods in various fields of education, the subject of Cued Speech has become of interest to us.

A kind of culmination of these activities is the implementation of the Cued Speech Europa project, in which the ARTeria Foundation together with the Catholic University of Lublin are Polish partners.