Ślady przeszłości – uczniowie adoptują zabytki

Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków wraz z Fundacją ARTeria przygotowywali XVIII edycję Europejskich Dni Dziedzictwa w województwie śląskim pod hasłem „Od pomysłu do przemysłu”. Jednym z elementów promujących ten temat było zachęcenie jak największej grupy młodych ludzi do udziału w programie „Ślady przeszłości”.

Program ten jest realizowany przez CEO we współpracy z Narodowym Centrum Kultury od 2001 r., finansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wzięło w nim udział dotychczas ponad 2 500 szkół, a w prace na rzecz ochrony zabytków zaangażowało się blisko 50 000 uczniów! Program jest ciekawą propozycją zarówno na zajęcia lekcyjne, jak i pozalekcyjne dla dzieci ze szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych.

ROBiDZ w Katowicach jest terenowym oddziałem Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Warszawie, który jako instytucja powołana przez ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pełni funkcję koordynatora działań na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego w Polsce. Priorytetami katowickiego ośrodka są prace nad weryfikacją rejestru zabytków, tworzenie bazy danych dziedzictwa architektonicznego w woj. śląskim oraz działania na rzecz edukacji i promocji szeroko pojętej ochrony zabytków. Jednym z takich działań jest współpraca z Centrum Edukacji Obywatelskiej w propagowaniu programu „Ślady przeszłości – uczniowie adoptują zabytki”.
Fundacja ARTeria, współpracując z ROBiDZ oraz realizując swoje cele statutowe włączyła się do promocji tego programu. ARTeria jest organizacją pozarządową stawiającą sobie za cel promowanie, upowszechnianie, rozwój kultury i sztuki oraz dziedzictwa kulturowego, wspieranie szeroko pojmowanego rozwoju regionalnego i aktywizację środowisk lokalnych. Swoje cele Fundacja realizuje miedzy innymi poprzez poprzez poszukiwanie nowej funkcji społecznej dla dziedzictwa kulturowego, wspieranie i organizowanie działań edukacyjnych oraz aktywności artystycznej.
Zapraszaliśmy więc młodych ludzi do poszukiwania ciekawych zabytków oraz przedmiotów codziennego użytku, do odkrywania „śladów przeszłości”.
Uczniowie poszukując zapomnianych zabytków, interesujących miejsc związanych z przeszłością ich regionu podejmują się opieki nad nimi. Współpracują z lokalnymi władzami i instytucjami kultury, poznają ich historię, zabiegają o renowację. Przypominają innym o ich znaczeniu i roli. Rozwijają w sobie zamiłowanie do historii, poszanowanie dziedzictwa kulturowego oraz świadomość konieczności jego ochrony. Większość zadań uczniowie wykonują samodzielnie. Nauczyciel wspomaga i kieruje pracami młodzieży: zachęca, inspiruje, wspiera merytorycznie, pomaga w planowaniu działań, ułatwia kontakty z lokalnymi władzami.
Pomysłów na popularyzację wiedzy o wybranym miejscu czy obiekcie może być wiele. Uczniowie organizują wycieczki dla swoich kolegów, opracowują foldery informacyjne, przygotowują wystawy fotografii i prac plastycznych, widowiska teatralne, a nawet kręcą filmy.
Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Katowicach służy wsparcie merytorycznym w zakresie:
  • wyboru zabytku;
  • zbierania dokumentacji na temat zabytku;
  • ochrony nad zabytkami (w tym aspektów prawnych);
  • starań na rzecz wpisania zabytku od ewidencji;
  • przygotowania do uzyskania tytułu „społecznego opiekuna zabytków”;
  • i innych…
Szczegółowe informacje na temat programu na stronach: www.ceo.org.pl oraz www.kobidz.pl.
XVIII edycja Europejskich Dni Dziedzictwa, która obędzie się w dniach 11-12 i 18-19 września 2010 r. pod hasłem „Od pomysłu do przemysłu” może być niewątpliwie cenną inspiracją dla młodych ludzi w pogłębianiu wiedzy historycznej i refleksji nad potrzebą ochrony dziedzictwa poprzemysłowego w Polsce.