Podsumowanie Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego

logo erdmRok 2008 został ogłoszony przez Komisję Europejską Rokiem Dialogu Międzykulturowego. Działania przybliżające tą ideę były podejmowane we wszystkich krajach Unii Europejskiej i miały między innymi sprzyjać integracji i współdziałaniu środowisk wielokulturowych, promować różnorodność kulturową, przeciwdziałać dyskryminacji, wspierać ideę solidarności i sprawiedliwości społecznej.
W dniach 19 – 20 lutego 2009 r. w hotelu Bristol w Warszawie została zorganizowana konferencja podsumowująca obchody Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego (ERDM) w Polsce, w której wzięli udział przedstawiciele Fundacji ARTeria. W trakcie konferencji zostały wręczone nagrody w konkursie na interpretację słów księdza Józefa Tischnera: „Dialog to budowanie wzajemności”, które stanowiły motto obchodów ERDM w Polsce.
W konferencji wzięli udział przedstawiciele świata kultury, nauki i sztuki, reprezentanci organizacji pozarządowych, a także animatorzy kultury. Wśród prelegentów znaleźli się m.in. Magdalena Środa (Instytut Filozofii UW) oraz Krystyna Starczewska (Zespół Społecznych Szkół Ogólnokształcących „Bednarska”, prezes Krajowego Forum Oświaty Niepublicznej), a także Ambasadorowie ERDM:  Adam Michnik, Piotr Cywiński (Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau), Janusz Witt (Fundacja „Dzielnica Wzajemnego Szacunku Czterech Wyznań”), Krzysztof Czyżewski, (Ośrodek „Pogranicze”) i prof. Leon Tarasewicz. Konferencja była nie tylko podsumowaniem działań i projektów zrealizowanych w ramach ERDM, ale przede wszystkim ważnym głosem w dyskusji na temat wyzwań edukacji międzykulturowej.
W ramach konferencji odbył się również wieczór autorski „Barwy i odcienie wielokulturowości” poświęcony promocji publikacji związanych z Rokiem Dialogu: „Księgi Wielkiego Księstwa Litewskiego. Ku europejskim tradycjom wspólnotowości”, monografii „Różnorodność religijna, etniczna i kulturowa Zelowa”, wydawnictwom popularyzującym galerię judaików w Muzeum Narodowym w Krakowie oraz publikacji „Transkultura – Sztuka a płynna rzeczywistość XXI wieku”.

W dniach 19 – 20 lutego w Warszawie odbyła się konferencja podsumowująca obchody Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego w Polsce. Obserwowałam, podobne jak inne inicjatywy Komisji Europejskiej, wydarzenia tego roku z zainteresowaniem, ciesząc się, że tak wiele ważnych tematów zostało podjętych. Moja subiektywna refleksja o konieczności i sposobach budowania społeczeństwa, w którym możliwe będzie prawdziwe współżycie przedstawicieli wspólnot różnorodnych kulturowo, etnicznie, narodowościowo i religijnie najlepiej zawiera się w słowach, które zostały powiedziane przez ambasadorów Roku Dialogu oraz przez przywołane autorytety. Pozwolę sobie zacytować cztery:
„Dialog to budowanie wzajemności” ks. Józef Tischner (te słowa były mottem polskich obchodów ERDM).
„Świat się globalizuje z jednej strony, a z drugiej strony coraz bardziej zamykamy się w takich enklawach narodowych, religijnych, rodzinnych, klanowych, zawodowych. Bez dialogu my po prostu dojdziemy do jakiegoś interpersonalnego i międzynarodowego kataklizmu. Ten dialog jest po prostu warunkiem naszego przetrwania” Agnieszka Holland (Europejski Ambasador Roku Dialogu).
„Trzeba przypominać ludziom, że kultury nie są tak rozmieszczone na mapie świata, jak pokazywałyby granice państw. Nie ma nic gorszego niż spłaszczanie wszystkiego tylko do jednej z góry założonej polityki. Brak konfrontacji powoduje, że intelekt się nie rozwija i zatrzymuje w ciasnych granicach” Leon Tarasewicz (Narodowy Ambasador ERDM w Polsce).
I na zakończenie słowa Jeana Monneta, architekta wspólnot europejskich: „Gdybym miał jeszcze raz rozpocząć proces jednoczenia Europy, zacząłbym od kultury”.
Anna Ochmann
(tekst, który ukazał się w zabrzańskim Informatorze kulturalnym SUFLER w marcu  2009)