Instytut IQ w lutym – czyli jak ucząc muzyki uczyć matematyki…

Fundacja ARTeria od kilku lat współpracuje z amerykańskim Instytutem Theloniusa Monka włączając się w organizację Międzynarodowego Dnia Jazzu, a teraz otrzymaliśmy link do opracowanych przez Instytut narzędzi (prostych gier i aplikacji) bazujących na powiązaniach muzyczno-matematycznych, które znakomicie nadają się do uatrakcyjnienia lekcji matematyki w szkołach.

Lutowe spotkanie z cyklu Instytut IQ (spotkaliśmy się 2 lutego 2018 r.) dedykowaliśmy związkom liczb z dźwiękami, które zaobserwowano już w starożytności. Pitagoras (znany ze słynnego twierdzenia o trójkątach prostokątnych) uważał, że „wszystko jest liczbą”, a swoje twierdzenie popierał badaniami za pomocą monochordu – instrumentu o jednej strunie, przy pomocy którego analizował zależność długości struny od wysokości dźwięku.

Te powiązania i zależności inspirowały także muzyków, matematyczne aspekty muzyki inspirowały między innymi kompozytorów. W tzw. Musikalisches Würfelspiel (grę polegającą na układaniu kolejnych taktów melodii w zależności od rzutu kośćmi do gry) grywali m.in. Haydn i Mozart. Swoistym ukoronowaniem związku pomiędzy liczbami a dźwiękami jest dodekafonia – system komponowania wymyślony przez Arnolda Schönberga. Należy w nim użyć dwunastu dźwięków w taki sposób, aby każdy pojawił się w serii, ale żaden się nie powtórzył.

Herbie Hancock, szef Thelonius Monk Institute of Jazz, jest także świetnym przykładem takich powiązań – od wczesnego dzieciństwa uwielbiał rozkręcać wszelkie mechanizmy próbując odkryć zasadę ich działania (zresztą do dziś jest to podobno jego ulubione zajęcie w czasie wolnym) do dziś muzyk uwielbia w ten sposób spędzać wolny czas), a zanim został światowej sławy jazzmanem studiował elektromechanikę. I pewnie to zamiłowanie wpłynęło na powstanie, prowadzonej przez Instytut strony www.mathsciencemusic.org, oferującej właśnie narzędzia pozwalające nauczycielom poprzez zabawy muzyczne uatrakcyjnić lekcje matematyki. Każde z nich jest dedykowane innych umiejętnością, np. GROOVE PIZZA uczy zależności pomiędzy rytmem a proporcjami, a SCRATCH JAZZ kodowania poprzez muzykę.