INSTYTUT IQ III czyli o kulturze miejskiej

Kolejne spotkanie (12 lutego 2014 r.) z, cieszącego się coraz większą popularnością, cyklu INSTYTUT IQ dedykowaliśmy, zgodnie z decyzją uczestników lutowego spotkania ARTerioinspiracyjnego tematyce związanej z kulturą miejską. To już kolejna debata poświęcona politykom miejskim, rozwojowi miast czy miejskiej kulturze – rozmawialiśmy o tym m.in. w październiku 2010 roku („Europejskie polityki kulturalne” – więcej tutaj) czy w maju 2012 (założenia Krajowej Polityki Miejskiej i Karta Praw Mieszkańca – więcej tutaj), także w marcu zeszłego roku debatując o korelacjach kultury i hiperlokalności (więcej tutaj) czy w czerwcu, gdy powróciliśmy do tematyki związanej z miejskimi politykami kulturalnymi (więcej tutaj).

Punktem wyjścia do rozmowy było podsumowanie fragmentu raportu „Kulturotwórcy” (przygotowanego przez Centrum Cyfrowe) – rozdział zatytułowany „Kultury miejskości we współczesnej Polsce” Kacpra Pobłockiego (cały raport do pobrania tutaj). Wprowadzenie do debaty przedstawiła Anna Ochmann, a całość moderowała Anna Sierakowska.
Uczestnicy – w zdecydowanej większości „urbanite” (z angielskiego – osoba, której naturalnym środowiskiem jest miasto i która pozytywnie się z nim identyfikuje) byli zgodni, iż w ciągu ostatniej dekady miała miejsce z Polsce cicha „rewolucja miejska”. Łódzka Grupa Pewnych Osób (niezwykle inspirujące pisze o nich Filip Springer w „Wannie z kolumnadą”), faktyczna aktywność coraz popularniejszych od 2009 roku tzw. „ruchów miejskich”, wprowadzane coraz częściej tzw. „budżety obywatelskie”, wreszcie Kongres Ruchów Miejskich (zainaugurowany w 2011 roku) to tylko przykłady trendu, który trwale zmienia obraz polskich miast. Ważnym krokiem w uporządkowaniu politycznym tych zjawisk i nadaniu im większej „mocy” będą na pewno przygotowywane przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego „Założenia do Krajowej Polityki Miejskiej”. To co jest jednak najważniejszym efektem tych zmian to fakt, iż następuje przewartościowanie w sposobie zarządzania miastem! Niestety jak czytamy w raporcie „w polityce kulturalnej na szczeblu samorządowym wciąż dominuje myślenie w starych kategoriach” co oznacza, iż „miejska polityka kulturalna jest dzisiaj zorientowana przede wszystkim na budowę marketingowego wizerunku oraz infrastruktury kulturalnej” (z raportu „DNA MIASTA: Miejskie Polityki Kulturalne”, Res Publika Nowa 2013). Szczególnie duże zainteresowanie uczestników naszego spotkania wzbudziły dwa przywołane we wstępie wskaźniki: pierwszy, iż w opinii zarówno przedstawicieli urzędów miast, jak i miejskich instytucji kultury najważniejszym celem polityki kulturalnej jest „promocja miasta”, drugi, iż wydatki na budowę infrastruktury wzrosły w latach 2007-2012 o 171% przy ogólnym wzroście wydatków na kulturę o 40%. Dyskusja dotyczyła także pojęcia „festiwalizacji życia kulturalnego” (interesująco pisze o tym zjawisku Maciej Nowak w „Festiwalozie”, Czas Kultury 4/2013), a także imprez typu „kiełbaska i piwo” dofinansowywanych z funduszy przeznaczonych na kulturę a szczególnie mocno związanych z budowaniem potencjału wyborczego aktualnych włodarzy miast.

Spotkanie zakończyliśmy wnioskiem-apelem i jednocześnie deklaracją uczestników – aby częściej i w większym stopniu uruchamiać swój potencjał, rozwijać kapitał społeczny w tej swoistej „grze o miasto”. Kolejne spotkanie z tego cyklu w kwietniu – zapraszamy do śledzenia naszej strony i informacji w newsletterze. Propozycje tematów prosimy zgłaszać mejlem (biura@fundacja-arteria.org lub telefonicznie 327774412), a wszystkich zapraszamy serdecznie już dziś na marcowe ARTerioinspiracje oraz spotkanie z cyklu „kulturalnych podróży”.