ARTerioinspiracje XXXXV czyli kultura na co dzień, nie od święta

Tematy związane z kulturą miejską regularnie powracają w trakcie naszych ARTerioinspiracyjnych dyskusji, wystarczy przywołać tu kilka z nich: „Europejska polityka miejska”(marzec 2011 r., więcej tutaj), warsztaty MIASTO KREATYWNE (październik 2011 r., więcej tutaj), „Miasto – założenia Krajowej Polityki Miejskiej i Karta Praw Mieszkańca” (maj 2012 r., więcej tutaj), „Kultura a hiperlokalność” (marzec 2013 r., więcej tutaj), „…o polityce kulturalnej miast”(czerwiec 2013 r., więcej tutaj)… To ważne tematy związane z komfortem i jakością życia w mieście, tematy, które powinny być podejmowane i współtworzone w partnerskim dialogu władz z mieszkańcami, także na bazie aktywności lokalnych wspólnot. Może waśnie w braku tej praktyki współpracy, braku rozpoznania prawdziwych potrzeb i braku dialogu pomiędzy władzą samorządową a mieszkańcami tkwi sedno problemu spadku uczestnictwa w kulturze Polaków – według ostatniego raportu Eurobarometru „Cultural Acces and Participation” (2013 r.) w Polsce i na Węgrzech nastąpił bezprecedensowy spadek (od poprzedniego raportu z 2007 r.) uczestnictwa w kulturze (jest on mierzony uczestnictwem w takich praktykach, jak: czytelnictwo, wizyty w teatrze, kinie, muzeum czy filharmonii). Szczególnej refleksji  wymaga dynamika tej negatywnej tendencji – cześć badaczy wskazuje wręcz na kulturową proletaryzację naszego społeczeństwa (tym bardziej, iż np. według danych Biblioteki Narodowej, aż 1/3 osób z wyższym wykształceniem nie przeczytało w ciągu roku żadnej książki).

Dlatego temat „kultury na co dzień, nie od święta” podjęliśmy po raz kolejny w trakcie XXXXV ARTerioinspiracji (17 października 2014 r.), a dynamice dyskusji sprzyjał dodatkowo przedwyborczy okres (wybory samorządowe już za miesiąc) oraz liczne grono dyskutantów. Uczestnicy naszego spotkania byli zgodni, że kultura – jako ważny element rozwoju społeczeństwa – powinna nie tylko integrować lokalne społeczności, uczyć krytycznego myślenia czy poszerzać horyzonty poznawcze, powinna być także ważnym i przemyślanym elementem tworzenia tożsamości miasta, jego rozwoju. I właśnie w tej umiejętności krytycznego myślenia świadomych twórców, współtwórców i odbiorców kultury upatrywali niechęci samorządowców do podjęcia prawdziwie partnerskiego dialogu o miejskiej kulturze. W zgodnej opinii uczestników spotkania miasto powinno w dużo większym stopniu, niż to się dzieje obecnie, włączać instytucje kultury w życie lokalnych wspólnot, wspierać inicjatywy mające na celu ich integrację poprzez działania kulturalne i wspieranie dialogu międzypokoleniowego. Część naszej dyskusji zdominowały kwestie związane z zarządzaniem publicznymi instytucjami kultury, dostępem do nich i ich „majątku”, kwestie programowe instytucji oraz kwestie finansowe (także w odniesieniu do reprezentantów lokalnych społeczności np. w kontekście równego „przydziału” środków pozostających do dyspozycji Rad Dzielnic w Zabrzu na inicjatywy lokalne, nie odnoszącego się wielkościowo do liczby mieszkańców danej dzielnicy, co faworyzuje dzielnice mniejsze, itp.).

Na zakończenie spotkania Anna Ochmann przygotowała krótką prezentację rekomendacji i dobrych praktyk z wydanego w czerwcu bieżącego roku w Waszyngtonie raportu „Growing Young Minds: How Museums and Libraries Create Lifelong Learners” („Rozwój młodych umysłów: jak muzea i biblioteki formują uczących się przez całe życie”, do pobrania tutaj). Dokument powstał z inicjatywy Institute of Museum and Library Services we współpracy z Campaign for Grade-Level Reading, a jego celem było wskazanie sposobów, w jaki lokalne muzea i biblioteki mogą wspierać i wspierają społeczne działania na rzecz wczesnego nauczania – na przykładzie dobrych praktyk realizowanych przez muzea w USA. Tematyka takiej pozaformalnej edukacji kulturalnej jest obecnie w centrum zainteresowań części naszego fundacyjnego zespołu, przede wszystkim w związku z realizacją międzynarodowego projektu European Cultural Learning Network (więcej o ostatnich działaniach projektowych tutajtutaj).

Na kolejne ARTerioinspiracyjne spotkanie serdecznie zapraszamy w listopadzie (szczegóły jak zwykle w newsletterze – ze względów organizacyjnych bardzo prosimy o potwierdzenie uczestnictwa).