ARTerioinspiarcje XXXXVII – niezależne spółdzielnie i obywatelskie media

Z Fundacją ARTeria od kilku lat związany jest silny zespół „medialny” – absolwentów dziennikarstwa, pracowników mediów – pasjonatów gazet, radia i telewizji, a także mediów internetowych. Z tych zainteresowań naszych wolontariuszy i pracowników oraz z ich diagnozy kondycji mediów publicznych, komercyjnych i społecznych wynikają między innymi realizowane przez nas projekty zarówno te związane z profesjonalizacją sektora (takie jak „Profesjonalne kadry mediów lokalnych”, więcej tutaj), jak i te związane z rozwojem mediów obywatelskich (zapraszamy na stronę www.informatorobywatelski.org). Dlatego też ostatnie w tym roku spotkanie w ramach cyklu ARTerioinspiarcje (spotkaliśmy się 16 grudnia 2014 r.) zostało dedykowane – zgodną decyzją uczestników ostatniego spotkania – tematyce medialnej.

Wstępną prezentację o niezależnych mediach i spółdzielniach medialnych w Europie i w Polsce przygotowali nasi wolontariusze: Kinga Wótowska i Marta Jarzębska prowadząc uczestników przez pasjonującą historię niezależnych, spółdzielczych mediów stanowiącą jednocześnie wstęp i inspirację do dyskusji o najlepszej formule prawnej mediów obywatelskich.
Zaczęliśmy w roku 1871 w Anglii – tam powstała najstarsza spółdzielcza gazeta na świecie Co-operative News, której rozwój doprowadził do uruchomienia w 2012 roku platformy internetowej GLOBAL NEWS HUB zrzeszającej już ponad 100 autorów. Także w Niemczech, od 1979 roku, działa „TAZ” – dziennik cieszący się dużą popularnością wśród czytelników (60 000 nakładu i ponad 300 000 tysięcy czytelników liczonych razem z czytelnictwem wtórnym) zapewniając niezależność jej wydawcom i dziennikarzom, a przede wszystkim uniezależniając ich od obowiązującej w komercyjnych mediach pogoni za „tanią sensacją”. Także w Szwajcarii ukazuje się od 1981 roku wysokonakładowy tygodnik „WOZ” (Wochenzeitung) – w 2012 roku miał ponad 100 000 czytelników (obecnie około 75 000). Warto pamiętać, iż opiniotwórczy polski tygodnik „Polityka” przez 12 lat był także wydawany przez Spółdzielnię Pracy „Polityka”, która w 1990 roku wyodrębniła się z RSW Prasa – Książka – Ruch. Dopiero w grudniu 2012 roku walne zgromadzenie spółdzielni podjęło decyzję o przekształceniu jej w spółkę komandytowo-akcyjną. Tym samym dotychczasowi spółdzielcy stali się udziałowcami i akcjonariuszami nowej spółki wydawniczej. Obecnie w Polsce działają Spółdzielcze Media Wnet – w tym radio stworzone w 2009 roku m.in. przez grupę dziennikarzy, którzy odeszli z radiowej „Trójki”, portal internetowy oraz papierowy dwumiesięcznik „Kurier Wnet Gazeta Niecodzienna”, a takżepowstały niedawno „Śląski Kurier Wnet”.
Dyskusja o formule prawnej mediów obywatelskich zelektryzowała uczestników naszego ARTerioinspiracyjnego spotkania. Debatowaliśmy m.in. o tym, czy jest możliwe powtórzenie sukcesu Spółdzielni Pracy „Muszynianka” (a więc sukcesu w innej, niemedialnej branży), która funkcjonuje nieprzerwanie od przeszło 60 lat, swoją silną rynkową pozycję zawdzięczając z jednej strony produkcji rozpoznawalnej marki wody, z drugiej zaangażowaniu pracowników, którzy będąc członkami spółdzielni decydują o rozwoju „Muszynianki”, o sposobach przezwyciężania kryzysów i o sposobach „konsumowania” sukcesów? Czy „Informator Obywatelski” może stać się taka spółdzielnią łączącą profesjonalnych dziennikarzy z pasjonatami kamery czy słowa pisanego? Osób zaangażowanych w życie lokalnych społeczności, ale także osób podejmujących bardziej uniwersalne, egzystencjalne tematy? Jaka formuła byłaby najlepsza? Na wiele z tych pytań nie znaleźliśmy w trakcie spotkania odpowiedzi, ale temat został wywołany i może już wkrótce zaczniemy nowy rozdział w krótkiej dotychczas historii Informatora Obywatelskiego…

Kolejne spotkanie z cyklu ARTerioinspiarcje już w styczniu 2015 – informacja na stronie oraz w newsletterze Fundacji – serdecznie zapraszamy!