ARTerioinspiarcje w styczniu 2017 czyli o przedsiębiorczych cechach artystów

Kolejne spotkanie ARTerioinspiracyjne (spotkaliśmy się 18 stycznia 2017 r.), inaugurujące cykl w tym roku, dedykowaliśmy tematowi najważniejszych umiejętności, jakie powinni posiadać artyści, żeby osiągnąć sukces finansowy prowadząc działalność gospodarczą lub freelancerską w sektorze kultury i kreatywnym. Jako inspirację do dyskusji Anna Ochmann przedstawiła wyniki wywiadów eksperckich przeprowadzonych w ramach projektu „ArtENprise – Supporting Artists and Cultural Organizations in developing Entrepreneurial Skills”, a następnie zaprosiła uczestników do dyskusji.

Produkty i usługi z sektora kreatywnego są postrzegane jako depozytariusze swoistych wartości symbolicznych i intelektualnych, dlatego też wymagają nieco innych metod dotarcia i współpracy z potencjalnym nabywcą niż te „wywodzące” się z innych sektorów.

Eksperci, w trakcie wywiadów, wskazali kilka różnych grup umiejętności niezbędnych do osiągnięcia sukcesu zawodowego i finansowego w sektorze kultury i sektorze kreatywnym.

Pierwszym obszarem są kwestie związane ogólne z działalnością gospodarczą, a przede wszystkim wiedza, kompetencje i aktywność rynkowa, w tym wiedza i umiejętnościami z zakresu prawa autorskiego, chronienia własności intelektualnej, a także kwestie prawne związane bezpośrednio z prowadzeniem działalności gospodarczej, odprowadzaniem podatków oraz metody nowoczesnego marketingu, w tym przede wszystkim:

  • aspekty prawne – jak chronić własność intelektualną, jak interpretować zapisy umów cywilnoprawnych, jak skutecznie egzekwować wierzytelności, gdzie szukać wzorów dokumentów, ustaw, rozporządzeń itp.
  • aspekty marketingowe: jak promować działalność kreatywną, w jakich wydarzeniach (targi, wystawy) warto brać udział, jakie są możliwości bezpłatnych kampanii promocyjnych, jak prowadzić konta na portalach społecznościowych, by przynosiły realną korzyść dla firmy, jak zaprojektować czy odświeżyć stronę www, gdzie szukać rzetelnych i tanich dostawców usług promocyjnych;
  • aspekty księgowe: jakie ubezpieczenia i podatki obowiązują przy różnych umowach, jakich dokumentów oczekiwać od biura rachunkowego, jakie są terminy składania deklaracji, jaką formę działalności gospodarczej wybrać, jakie są możliwości skorzystania z ulg podatkowych;
  • aspekty związane z zarządzaniem: jak utworzyć biznes plan, jak efektywnie zarządzać zasobami i zespołem, skąd wziąć pieniądze na rozwój działalności (np. fundusze europejskie, preferencyjne kredyty), jak zaplanować projekt biznesowy.

Kolejną zdefiniowaną grupą były umiejętności związane ze specyfiką sektora kultury i kreatywnego, w tym wiedza i umiejętności z zakresu audience development (budowanie publiczności) czy crowdsourcing (metody komunikacji i angażowania widzów), disruptive, service i design thinking (nowe podejścia do sposobu projektowania), service design (obsługa) czy wreszcie storytelling (sposób narracji).

Zbiorem umiejętności niezbędnych artystom/osobom kreatywnym do osiągnięcia sukcesu biznesowego są także umiejętności komunikacyjne – twórca stawia siebie często w roli „nadawcy”, nieomylnego kreatora treści nie biorąc pod uwagę potrzeb odbiorcy. Wynika to m.in. ze stereotypowego definiowania artysty, który często jest postrzegany przez potencjalnego inwestora jako osoba o przerośniętym ego, nieprzewidywalna, czasem nawet dziwaczna, na dodatek żądająca za swoja pracę abstrakcyjnie wysokiego wynagrodzenia. Dlatego tak ważna jest jasna definicja odbiorcy twórczości, świadomość, kim jest klient, zrozumienie potrzeb i oczekiwań otoczenia.

W nawiązaniu do punktu powyżej – kolejną niezbędną umiejętnością jest umiejętność wyceny swojej pracy przez twórcę/artystę. To kwestia założona – wycena za wysoka lub za niska – co częściowo wynika z wysokiej pozycji wartości teoretycznych i artystycznych w hierarchii wartości artystów/osób kreatywnych, a niskiej kwestii ekonomicznych.

Następny obszar dotyczy samego funkcjonowania artystów w sferze gospodarczej – ich nonkonformizm i niezależność skutkują trudnościami w adaptacji do otoczenia społecznego, z kolei brak sumienności i uporządkowania działań skutkują trudnościami w realizacji zadań o charakterze biurowym, wymagających skrupulatności i dokładności. Osobowość przedsiębiorczą charakteryzuje orientacja na cel, koncentracja na korzyściach ekonomicznych  oraz potrzeba rywalizacji związana z wysoką motywacją osiągnięć. Osoby takie mają łatwość budowania relacji międzyludzkich dzięki swojemu optymizmowi, entuzjazmowi i energii – artyści często są raczej typami introwertycznymi.

Pożądane cechy zdefiniowane przez ekspertów to: aktywność społeczna, ekstrawersja, ambitne ale realistyczne cele, energiczność, motywacja do osiągania celów biznesowych, nadzieja na sukces, nastawienie na zysk, odporność, optymizm, orientacja na cel, otwartość na błędy, planowanie, poczucie kontroli wewnętrznej, podejmowanie ryzyka, samokontrola, wysoka samoocena.

Na koniec uczestnicy opracowali „przepis na sukces” czyli zestaw cech takich jak: wypracowanie oryginalnego stylu, indywidualność, niepowtarzalność, wiedza, specjalistyczne wykształcenie, mobilność, wytrwałość w pracy, kreatywność, łamanie zasad, spryt biznesowy, budowanie strategię swojego sukcesu planowo i systematycznie, public relations i marketing jako integralna część twórczości, wykreowanie własnej marki, unikatowość stylu, pomysł i konsekwencja w prowadzeniu własnej firmy, biegła znajomość języka angielskiego.

Kolejne spotkanie 9 lutego – serdecznie zapraszamy!